Daimi Dişlerin Sürme Zamanları ve Özellikleri
Daimi dişlerin ağız içine çıkma dönemleri kişiden kişiye değişebilir. Aşağıdaki bilgiler, çocukluk ve ergenlik dönemindeki diş gelişimi hakkında genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Diş Gelişimi ve Süt Dişlerinden Daimi Dişlere Geçiş
Dişler; çiğneme, konuşmaya katkı sağlama ve ağız-yüz yapısının desteklenmesi gibi işlevlerde rol oynar. İnsanlarda dişlenme genel olarak süt dişleri ve daimi dişler olmak üzere iki dönemde değerlendirilir.
Süt dişleri çoğunlukla yaşamın ilk yılı içinde sürmeye başlar ve yaklaşık 2,5-3 yaş civarında toplam 20 süt dişinin ağızda bulunması beklenir. Bu yaşlar yaklaşık değerlerdir ve bireysel farklılıklar görülebilir.
Karma dişlenme dönemi genellikle 6 yaş civarında başlar. Bu dönemde bazı süt dişleri düşerken daimi dişler sürmeye başlar. İlk daimi büyük azı dişleri ise herhangi bir süt dişinin yerine geçmeden, çenenin arka bölümünde sürebilir.
Daimi Diş Sayısı
Daimi dişlenmede, üçüncü büyük azı dişleri (20 yaş dişleri) hariç 28 diş bulunur. Üçüncü büyük azı dişlerinin tamamının mevcut ve sürmüş olduğu kişilerde toplam sayı 32 olabilir. Bazı kişilerde üçüncü büyük azı dişleri hiç gelişmeyebilir, gömülü kalabilir veya ağız içine sürmeyebilir.
Daimi Dişlerin Yaklaşık Sürme Zamanları
Sürme zamanları genetik özellikler, büyüme ve gelişim, çenedeki yer durumu ve bireysel farklılıklar nedeniyle değişebilir. Aşağıdaki tablo genel yaş aralıklarını göstermektedir.
| Diş grubu | Yaklaşık sürme yaşı |
|---|---|
| Birinci büyük azı dişleri | 5-7 yaş |
| Kesici dişler | Yaklaşık 6-9 yaş |
| Küçük azı dişleri | Yaklaşık 9-12 yaş |
| Köpek dişleri | Yaklaşık 9-13 yaş |
| İkinci büyük azı dişleri | Yaklaşık 11-13 yaş |
| Üçüncü büyük azı dişleri (20 yaş dişleri) | Yaklaşık 17-25 yaş; hiç sürmeyebilir |
Not: Üst ve alt çenedeki aynı isimli dişlerin sürme zamanları birbirinden farklı olabilir. Yaş aralıkları tanı koymak amacıyla kullanılmamalıdır.
Sürme Döneminde Görülebilecek Durumlar
Daimi bir dişin sürmesi sırasında diş eti bölgesinde geçici hassasiyet veya rahatsızlık hissi oluşabilir. Bununla birlikte belirgin şişlik, uzun süren ağrı, travma, akıntı, ateş, çiğneme güçlüğü ya da beklenen dönemde dişin sürmemesi gibi durumların farklı nedenleri olabilir.
Daimi Dişlerin Sürme Döneminde Ağız Bakımı
- Dişler, yaşa uygun ağız bakım alışkanlıklarıyla düzenli olarak temizlenmelidir.
- Dişlerin temas ettiği bölgelerde, yaş ve el becerisine uygun ara yüz temizliği konusunda diş hekiminden bilgi alınabilir.
- Şeker içeren yiyecek ve içeceklerin tüketim sıklığı sınırlandırılmalıdır.
- Su tüketimi ve dengeli beslenme genel ağız sağlığının korunmasına katkı sağlar.
- Diş çürüğü, diş eti problemi, çapraşıklık veya sürme gecikmesi şüphesinde diş hekimi değerlendirmesi yapılmalıdır.
Diş Hekimi Değerlendirmesi Ne Zaman Gerekebilir?
Bir dişin beklenen sürme dönemine göre belirgin şekilde gecikmesi, karşı taraftaki eş diş sürmüş olmasına rağmen uzun süre ağız içine çıkmaması, diş diziliminde yer darlığı bulunması, tekrarlayan ağrı veya şişlik görülmesi gibi durumlarda klinik değerlendirme gerekebilir. Değerlendirme sırasında gerekli görülürse radyografik incelemelerden yararlanılabilir.
