Gıda artıklarının oluşturduğu mikrobiyal dental plak, düzenli ve etkili fırçalama yapılmadığında tükürükteki kalsiyum ve fosfat mineralleriyle birleşerek sertleşir. Sertleşen bu birikimler diş taşı (tartar) formunu alır. Diş taşları mineralize bir yapıya sahip olduğu için standart fırçalama ile uzaklaştırılamaz; profesyonel hekim müdahalesi gerektirir.

Diş taşı temizliğinde kullanılan modern ultrasonik uçlar ve el aletleri, mine dokusunu kazımadan yalnızca diş yüzeyine tutunan taş ve plak tabakasını mikro-titreşimlerle uzaklaştırır. İşlem, diş minesinin anatomik bütünlüğüne zarar vermez; aksine birikimlerin diş eti altına ilerlemesini engelleyerek dokuları korur.

Detertraj işlemi çoğunlukla minimal invaziv ve konforlu bir süreçtir. Birey sadece titreşim ve su temasını hisseder. İleri düzey diş eti çekilmesi veya açıkta kalmış kök yüzeyi bulunan vakalarda hassasiyeti önlemek adına hekim kontrolünde topikal spreyler veya lokal anestezi tercih edilebilir.

Diş taşı temizliği kimyasal bir diş beyazlatma (bleaching) işlemi değildir. Ancak diş yüzeyinde biriken koyu renkli taşlar, çay, kahve ve tütün lekeleri işlem ve ardından uygulanan polisaj (cila) ile uzaklaştırıldığı için dişler doğal rengine ve temiz görünümüne kavuşur.

Enflamasyonlu ve ödemli diş etlerinde işlem sırasında ve takip eden ilk birkaç gün hafif sızıntı şeklinde kanama görülebilir. Plak birikiminin uzaklaşmasıyla birlikte diş eti dokusu sıkılaşır, iyileşme tamamlandığında kanama semptomu kendiliğinden geriler.

Ağız kokusunun (halitozis) önemli bir kaynağı, diş taşlarının pürüzlü yüzeylerinde kolonize olan anaerobik bakterilerdir. Bakteri rezervuarı oluşturan bu sert birikintilerin temizlenmesi, ağız kokusu probleminin hafifletilmesinde doğrudan etkilidir.

Periodontal sağlığın sürdürülebilirliği açısından hekimler tarafından genel olarak 6 ayda bir rutin ağız içi muayene tavsiye edilir. Bireyin tükürük yapısı, ağız hijyeni alışkanlığı ve tütün kullanımı gibi faktörlere bağlı olarak kontrol aralıkları hekim tarafından planlanır.

Tedavi planlaması ve ücretlendirme; vakanın tek veya çift çene durumuna, diş eti iltihabının derinliğine (küretaj gereksinimi gibi ek periodontal işlemlere) ve Türk Dişhekimleri Birliği (TDB) taban fiyat tarifesine bağlı olarak hekim muayenesi neticesinde belirlenir.